Manipur ah 2010 bullam deu a economic blockade um jieh in vanman teng rocket bang in kikaptou sieng a, adieh in thautui leh gas man uong dieh hi. Thautui litre 1 ah Rs. 150 atun lai in gas buh khat Rs.1300 bang man zou hi. Tami oil & gas poimawna imit ngei in imu ua, hinanleh bang hing chi pien khiet a bang hing chi kibawl khiet ahiei, chi eiten suikhietna anakinei kha ngailou maithei hi...Tam khu geo-scientist te nasep khat ahi. Tuakhu Geology kichi hi.
Geology kichi Greek kam apat hing kilahkhie ahia, ‘geo’ khu earth (leitung) china ahia, ‘logy’ chikhu ‘study/discourse’ (sinna/zilna) chi ahi. Mangkam in, Geology is the scientific study of earth (leitang suina/sinna) chi ahi mai ding. Geology in bajam tuom tuom nei a, tuate khu: Physical Geology, Geo-Tectonic (earthquake lam suina), Structural Geology, Geomorphology, Minerology, Petrology, Stratigraphy, Paleontology, Economic Geology, Geophysics, Geochemistry, leh adang tampi um hi. Tulai leitung khantoh zawh in gamchin in atahsap huna ding in leisiet-goumaphate (earth’s resources) poimaw chiet uhi. Tuajieh in tam goute sui khietna leh pholdohna thupi tahtah te nei uhi.

